محمدحسین هاشمی‌گلپایگانی، تهیه‌کننده برنامه تلویزیونی «محفل»، با اشاره به استقبال گسترده مخاطبان از این برنامه گفت: در ابتدا تصور نمی‌کردیم یک برنامه قرآنی بتواند چنین مخاطب گسترده‌ای پیدا کند، اما آنچه بیش از هر چیز به کمک «محفل» آمد، برکت خود قرآن و ظرفیت ویژه‌ای بود که این کتاب آسمانی برای ارتباط با اقشار مختلف جامعه دارد.
وی افزود: قرآن می‌تواند به مردم نشان دهد که با قرآن می‌توان شاد بود، زندگی کرد و بهتر زندگی کرد. مردم به یک کتاب راهنما و یک راهنما نیاز دارند و اگر بتوانیم این مفاهیم را به زبان زیبا و قابل فهم به آنها منتقل کنیم، طبیعتاً با استقبال مردم مواجه خواهد شد.
هاشمی‌گلپایگانی با بیان اینکه استقبال از «محفل» در هر فصل افزایش پیدا کرده است، ادامه داد: این اتفاق نشان داد که اگر قرآن را با یک شیوه درست و متناسب با زبان مردم عرضه کنیم، ظرفیت آن را دارد که مخاطبان گسترده‌ای را با خود همراه کند.
«مدرسه محفل»؛ ادامه یک برنامه تلویزیونی در قالب جریان فرهنگی
تهیه‌کننده «محفل» درباره شکل‌گیری «مدرسه محفل» نیز اظهار کرد: پس از آغاز برنامه و ارتباط نزدیک‌تر با مخاطبان، متوجه شدیم بخشی از مخاطبان به‌صورت جدی پیگیر برنامه هستند. حدود ۱۳ درصد مخاطبان، مخاطب پیگیر «محفل» بودند و امروز این عدد به حدود ۱۵ تا ۱۶ درصد رسیده است.
وی گفت: بسیاری از این مخاطبان می‌گفتند می‌خواهیم قرآن را شروع کنیم، اما نمی‌دانیم از کجا و چگونه باید این مسیر را آغاز کنیم. یکی از پرتکرارترین مطالبات و حتی انتقادهایی که در فصل دوم دریافت کردیم، همین بود. به همین دلیل به این نتیجه رسیدیم که «مدرسه محفل» را راه‌اندازی کنیم تا افرادی که می‌خواهند مسیر قرآنی خود را ادامه دهند، بتوانند از این فضا استفاده کنند.
از بازگشت دوباره مخاطبان به قرآن تا حفظ قرآن
هاشمی‌گلپایگانی درباره بازخوردهای مردمی از «محفل» گفت: همین پیام‌ها و بازخوردها به ما انرژی می‌دهد و در عین حال تکلیف ما را سنگین‌تر می‌کند.
وی با اشاره به یکی از خاطرات ماندگار خود از واکنش مخاطبان افزود: فردی به من گفت ۲۲ سال پیش، هنگام عقد، قرآن را باز کرده بودم و بعد از آن دیگر سراغ قرآن نرفته بودم، اما با دیدن «محفل» دوباره به قرآن برگشتم و حالا کم‌کم قرآن می‌خوانم و حافظ قرآن می‌شوم.
تهیه‌کننده «محفل» ادامه داد: اتفاقاتی از این جنس برای ما بسیار ارزشمند است و انسان با شنیدن آنها واقعاً احساس می‌کند که می‌خواهد پرواز کند؛ چراکه می‌بیند این برنامه توانسته یک نفر را دوباره به قرآن بازگرداند.
قرآن؛ کتاب هدایت برای همه مردم
هاشمی‌گلپایگانی در پاسخ به اینکه چگونه می‌توان حضور اقشار مختلف، به‌ویژه جوانان و افرادی خارج از دایره سنتی مخاطبان برنامه‌های قرآنی را در این مسیر حفظ کرد، گفت: یکی از ویژگی‌های کتاب خدا این است که «هُدًى لِلنَّاس» است؛ یعنی برای همه مردم است. خداوند نگفته این کتاب فقط برای مؤمنان یا متقین است، بلکه آن را کتاب هدایت برای همه مردم معرفی کرده است.
وی افزود: اگر قرآن به کتاب هدایت برای عموم مردم تبدیل نشده، مشکل از ماست؛ یعنی ما نتوانسته‌ایم این گنجینه را برای مردم باز کنیم. اگر بتوانیم فضایی ایجاد کنیم که همه مردم سر سفره قرآن بنشینند، ظرفیت قرآن به‌گونه‌ای است که گروه‌های مختلف می‌توانند از آن استفاده کنند.
قرآن؛ زبان مشترک «محفل» با جهان اسلام
تهیه‌کننده «محفل» همچنین درباره سفرهای خارجی این برنامه و بازخورد مخاطبان در کشورهای مختلف اظهار کرد: زبان مشترک «محفل» با مردم کشورهای مختلف، خود قرآن است. قرآن سفرهای است که می‌توان آن را برای همه باز کرد.
وی ادامه داد: شاید بتوانیم با برخی کتاب‌ها و آثار ارزشمند دیگر، همه مردم را سر یک سفره جمع کنیم، اما قرآن ظرفیتی دارد که حدود یک‌ونیم میلیارد مسلمان به آن به عنوان کتاب هدایت اعتقاد دارند. از سوی دیگر، قرآن یک معجزه است و خود قرآن نیز بر این ویژگی تأکید دارد.
هاشمی‌گلپایگانی تأکید کرد: به نظر من با قرآن می‌توانیم با تمام مسلمانان وارد گفت‌وگو شویم و ارتباط برقرار کنیم و این ظرفیت ویژه‌ای است که باید از آن برای ارتباط بیشتر با کشورهای مسلمان استفاده کنیم.
نگرانی از نبود حمایت عملی از فعالیت‌های قرآنی
وی در پایان درباره نگرانی‌های موجود در ا دامه این مسیر گفت: نگرانی وجود دارد، اما یکی از نگرانی‌های اصلی این است که گاهی درباره یک اتفاق گفته می‌شود خوب است و از آن تعریف می‌شود، اما در عمل کمکی برای ادامه مسیر صورت نمی‌گیرد.
تهیه‌کننده «محفل» خاطرنشان کرد: ما نیاز داریم افراد بیشتری برای توسعه این جریان کمک کنند. «محفل» و فضای قرآنی ظرفیت ویژه‌ای دارند و اگر از این ظرفیت حمایت شود، می‌توان اتفاقات ویژه‌ای را رقم زد. البته نگرانی‌های کوچک‌تری هم وجود دارد که امیدواریم قابل حل باشد.
نباید میان قرآن و هویت ایران فاصله‌ای احساس شود
هاشمی‌گلپایگانی همچنین درباره حضور چهره‌های تاریخی و فرهنگی و توجه به قهرمان‌پروری در فصل جدید «محفل» گفت: ما یک کشور بی‌فرهنگ، بی‌هویت یا تازه‌به‌دوران‌رسیده نیستیم؛ ایران کشوری اصیل و دارای قدمت و پیشینه فرهنگی است و نباید این موضوع را فراموش کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت آشنایی نسل جدید با این پیشینه فرهنگی افزود: بسیاری از مشاهیر و بزرگان فرهنگ و ادب ما در بستر قرآن تربیت شده‌اند. اگر حافظ داریم، نام او با حفظ قرآن گره خورده است؛ فردوسی و سعدی نیز در فضای علمی و دینی زمان خود رشد کرده‌اند و این چهره‌ها ارتباط ویژه‌ای با قرآن داشته‌اند.
تهیه‌کننده «محفل» ادامه داد: قرآن در طول تاریخ، شخصیت‌ها و مشاهیری را برای جامعه ما تربیت کرده است و نباید اجازه دهیم نسل جدید احساس کند میان قرآن و تمدن و هویت ایرانی فاصله‌ای وجود دارد.
هاشمی‌گلپایگانی با اشاره به پیوند تاریخی فرهنگ ایرانی و قرآن اظهار کرد: از قرن‌های دوم و سوم به بعد، قرآن و فرهنگ و تمدن ایرانی به شکلی عمیق با یکدیگر پیوند خوردند و این دو از هم جدا نبوده‌اند. بنابراین باید این پیشینه را به نسل جوان نشان دهیم تا با این هویت آشنا شود، با آن ارتباط برقرار کند و بتواند در آینده از این شخصیت‌ها و میراث فرهنگی به‌عنوان الگو استفاده کند.
وی تأکید کرد: توجه به قهرمانان و چهره‌های تاریخی و فرهنگی، به‌ویژه در شرایط امروز، می‌تواند به نسل جدید کمک کند تا بداند چه پیشینه‌ای دارد و ریشه‌های فرهنگی و هویتی او کجاست.
